"De verkiezingen moeten communautair kleuren"

Op 17 mei organiseert de Vlaamse Volksbeweging (VVB) een Conventie. Dit treffen moet het hoogtepunt worden van een ruimere campagne met als doel het communautaire (terug) op de politieke agenda te plaatsen. Het was voor ons de aanleiding langs te lopen bij Peter de Roover, voormalige voorzitter en politiek secretaris van de VVB.

Hoe zou het gedroomde interieur van een gedreven intellectueel eruit zien? De gezellige woonruimte van Peter de Roover komt behoorlijk in de buurt van het ideaalbeeld. Stapels boeken, klassieke muziek op de achtergrond en koffie in de kan. Later op de avond mag het ook whisky zijn; dat verraden toch de sierdozen van deze edele drank bovenop de, jawel, boekenkasten.

We treffen de voormalige voorzitter van de Vlaamse Volksbeweging (VVB) vlak voor Pasen, wat wil zeggen dat deze lesgevende economist schoolverlof heeft - of moeten we zeggen leesverlof? Maar hoe aantrekkelijk de gedachte ook mag zijn, whisky noch boeken zijn de reden van onze aanwezigheid. Wel de Conventie die de VVB midden mei organiseert, een initiatief dat wat toelichting vergt.

'Werk, welvaart en welzijn' is het motto, en dat is geen toevallige keuze, beklemtoont Peter de Roover. De koffie is uitgeschonken, de melk gemorst (voor alle duidelijkheid: door uw dienaar) en De Roover geeft tekst en uitleg.

Brede campagne
"Sta me toe te beginnen met een verduidelijking", gaat hij van start. "Het zou verkeerd zijn de Conventie als een losstaand gebeuren te bekijken. Ze is het hoogtepunt van een campagne die beduidend ruimer is opgevat. Niet toevallig is ze op zondag 17 mei geagendeerd, precies drie weken voor de verkiezingen. De reden waarom campagne en conventie op het getouw werden gezet, moet gezocht worden in wat zich sinds de stembusslag van 2007 afgespeeld heeft. Die (federale) verkiezingen waren zonder meer communautair geladen. In de aanloop was al duidelijk dat het kartel van CD&V en N-VA een belangrijke machtsfactor aan het worden was. Eens ze door de kiezer geplebisciteerd waren, bestond hierover geen twijfel meer. Niet dat het kartel de Vlaamse onafhankelijk zou realiseren - laat ons realistisch blijven - maar ze wilden wel het politieke zwaartepunt richting Vlaanderen verplaatsen. Tegenover deze wens het politieke gewicht binnen België te herverdelen, stond Open Vld dat de kaart van, zeg maar, de Belgische restauratie trok. Het kartel kwam als overwinnaar uit deze confrontatie, maar inmiddels weten we wat er achteraf gebeurd is, of beter: niet gebeurde. Het is de verdienste van de CD&V het been langer te hebben stijf gehouden dan de CVP ooit zou gedaan hebben, wat bewijst dat er wel degelijk iets aan het veranderen was binnen die partij. Niettemin zijn ze op een zeker moment gezwicht voor wat blijkbaar nog altijd een hoger belang bleef. Spijtig genoeg.

Je moet van het kartel niet maken wat het nooit geweest is. Ze stonden heus niet klaar om op een gegeven moment Vlaanderen onafhankelijk te verklaren, hé. Anderzijds, ben ik ervan overtuigd dat de grenzen van het kartel nog niet bereikt waren toen de CD&V door de knieën ging. Op termijn - ook dat is mijn overtuiging - zal blijken dat die partij hierdoor aan zelfverminking gedaan heeft."

"Vandaag liggen de kaarten helemaal anders. In tegenstelling tot wat twee jaar geleden het geval was, dreigen deze verkiezingen niet communautair te kleuren. Is het niet tekenend dat iemand als Bart Tommelein (Open Vld) nu al zegt niet tot een regering te willen toetreden als het programma een communautair luik zou bevatten? Kijk, dit is een realiteit waar wij als VVB op willen inspelen. Proberen om het communautaire terug op de agenda te plaatsen, is waar deze campagne en conventie om draaien. We zeggen niet voor wie de mensen moeten stemmen, maar geven wel een soort van inwendig stemadvies. IJveren voor een staatshervorming, laat staan voor Vlaamse onafhankelijkheid, moet niet voor de vorm gedaan worden. Het gaat om inhoud. België biedt geen enkele meerwaarde meer, voor niemand trouwens."

We hebben de tijdgeest mee
"De VVB maakte 18 jaar geleden een uitdrukkelijke keuze voor Vlaamse onafhankelijkheid. Het was een gewaagde zet. Plots nam onze wat ingeslapen vereniging het voortouw in de niet-partijpolitieke Vlaamse beweging. Maar het is ook een juiste keuze gebleken. De feiten geven ons overduidelijk gelijk en het aantal mensen dat onze zienswijze bijtrad, is sindsdien stelselmatig toegenomen. Toen we in de periode van die koerswijziging bij Marc Platel te gast waren - hij was toen hoofdredacteur van Het Belang van Limburg - noemde hij de onafhankelijkheidsidee nog "buitenzinnig". Wat een weg werd inmiddels niet afgelegd! Hijzelf, overigens een regelmatige medewerker aan uw blad, is er inmiddels zelf van overtuigd geraakt (glimlacht). Dat de idee vandaag bespreekbaar en realistisch is geworden, is op zich een hele prestatie. Wat niet wegneemt dat we nog lang niet staan waar we zouden moeten staan.”

Zinkt de moed hem nooit in de schoenen? Je neemt een standpunt in, steeds meer feiten bewijzen dat dit het juiste standpunt is, maar toch is de realisatie van die onafhankelijkheid erger dan een proces van Echternach...

"Rome is niet op één dag gevallen, zomin als het op één dag gebouwd is", merkt De Roover cynisch op. "Laat ons echter niet vergeten waarmee we - en dan bedoel ik de VVB, maar ook andere geledingen van de Vlaamse beweging - bezig zijn. Streven naar een onafhankelijke Vlaamse staat, houdt in dat we gewoon een land – België dus – willen ontmantelen. En een staat ontbinden, kijk, dat gaat niet zonder slag of stoot. Laat ons even aannemen dat Vlaanderen in 2020 een Vlaamse staat is; vanzelfsprekend begrepen in de Europese en internationale realiteit die er dan zal zijn, niet in de 19de-eeuwse zin. Dan zal, neem het van me aan, dit hele proces van verzelfstandiging in de latere geschiedenisboeken "erg snel" genoemd worden. Men kijkt in Vlaanderen graag naar het buitenland. Prima, maar dan moet men wel goed kijken. Jammer genoeg oordeelt men iets te snel dat het gras er groener is dan bij ons. Québec? Baskenland? Schotland? Toegegeven, het zijn voorbeelden van regio's die op korte tijd heel wat verwezenlijkt hebben, maar laat ons niet over het hoofd zien dat ze nog niet onafhankelijk zijn. En net deze stap lijkt zeker in het geval van Québec bijzonder moeilijk te zijn."

"Wij zijn geen actiegroep die één concreet, plaatselijk doel voor ogen heeft. Wij lobbyen niet voor pakweg een verkeersdrempel die er op een gegeven plaats zou moeten komen. Het succes afmeten van verenigingen die dat wèl doen, is niet zo moeilijk. Komt hij er, of komt hij er niet? Wie voor Vlaamse onafhankelijkheid ijvert, moet beduidend meer geduld aan de dag leggen. Dat de tijd in ons voordeel speelt, is een behoorlijk houvast. Mocht een goede fee me bij de geboorte van mijn zoon - hij is nu 16 - voor de keuze gesteld hebben tussen van hem een flamingant of een belgicist maken, ik had voor het eerste gekozen. Niet omdat dit toevallig ook mijn overtuiging is, wel omdat dit het best aansluit bij de tijdgeest. Hij zal politiek gesproken als flamingant gelukkiger worden dan als adept van België.”

De samenleving als arena
De VVB heeft enkele bewogen maanden achter de rug. Na een omstreden interview in Knack lag vooral voorzitter Eric Defoort onder vuur. Enkele van zijn uitspraken werden als kwetsend voor 'het voetvolk' ervaren. "Tijdens de voorbije maanden regende het vooral veel misverstanden", meent Peter de Roover. "Het probleem is niet dat er binnen de VVB intern discussie wordt gevoerd. Integendeel, dat is gezond en eigen aan een mature vereniging als de onze. Maar wat we de laatste tijd meegemaakt hebben, was de naam discussie niet waardig. Hier werd de man - in casu Eric Defoort - en niet de bal gespeeld, wat ik erg betreur. Heeft men een andere kijk over hoe het met de VVB verder moet? Uitstekend, laten we er op een volwassen manier over praten. Maar aan koppensnellers hebben we echt geen behoefte. Wie de Vlaamse staat tot doel stelt, heeft die bladzijde intussen omgeslagen.

Laten we ons alstublieft niet blind staren op deze strubbelingen wanneer we de balans opmaken van wat de laatste jaren voor onze vereniging betekend hebben. Op welke basis je ook een oordeel velt, zowel 2007 als 2008 kunnen gerust als topjaren omschreven worden. We waren prominent in het publieke debat aanwezig. Wou men 'de stem van de Vlaamse beweging’ horen, dan klopte men aan onze deur. Er zit een logica in het VVB-verhaal. Eerst werd de uitdrukkelijke keuze voor Vlaamse onafhankelijkheid gemaakt, vervolgens werd het thema uitgediept, waarna obligaat een fase van uitdragen aangebroken is. En dit gebeurde vooral de voorbije jaren. Het is niet onze eerste betrachting de reeds overtuigde in zijn overtuiging te sterken. Liever focus ik me op wie dat niet is; op degenen die met valabele argumenten bestookt moeten worden. Ik zeg altijd: ‘Een belgicist is een flamingant die nog niet genoeg heeft nagedacht.’ De manier waarop onze ideeën terrein winnen, vind ik dé ultieme graadmeter voor een organisatie als de onze. Nu ben ik de laatste die het belang van een goed uitgebouwde werking zal minimaliseren - dit gebeurde trouwens parallel met de uitwerking van onze ideeën - maar de maatschappelijke vooruitgang van deze ideeën, daar gaat het om. Wij zijn geen partij en proberen dan ook geen stemmen te ronselen. Wel bewegen wij ons in de burgerlijke samenleving, als ik ze zo mag noemen. Dat is onze arena. Daar moeten we de overtuiging uitdragen dat Vlaamse onafhankelijkheid niet van wereldvreemdheid getuigt, maar integendeel een noodzaak is.”

Concreet bekeken
Even praktisch nu. Wanneer en hoe? "De Conventie vindt plaats in Antwerpen op 17 mei om 14.30 uur in Hangar 29, naast de Schelde aan het Bonapartedok. Er worden bussen ingelegd, er is een pendeldienst vanuit het station van Berchem, de VVB stelt een hoop campagnemateriaal ter beschikking, organiseert een wedstrijd om het Belgische verval treffend visueel uit te beelden (‘België gestript’ – zeker eens gaan kijken), biedt teksten aan om de Vlaamse onafhankelijkheid te promoten, bundelt sprekende citaten. Op www.ikkiesvoorvlaanderen.be is alles te vinden."